14. yüzyıl

1301-1400 yılları arasındaki zaman dilimi

14. yüzyıl, 1 Ocak 1301'den 31 Aralık 1400'e kadar süren bir yüzyıldır. Bu dönemde hem Avrupa'da hem de Moğol İmparatorluğu'nda siyasi sebeplerle ve doğal afetlerden dolayı 45 milyondan fazla kişinin öldüğü tahmin ediliyor. Batı Afrika bu dönemde ekonomik büyüme ve refah yaşadı.

1301 ile 1400 yılları arasındaki bu yüzyıl, dünya tarihinde hem derin acıların hem de önemli dönüşümlerin yaşandığı bir dönem olarak öne çıkar. Bu süreçte, Avrupa’nın yanı sıra Moğol İmparatorluğu da iç karışıklıklar ve doğal afetlerle sarsılmış, kayıtlara göre yaklaşık 45 milyon insanın hayatını kaybettiği bir felaket tablosu ortaya çıkmıştır. Batı Afrika’da ise tam tersine bir refah dönemi yaşanırken, kıtalararası nüfus kayıplarının ağırlıklı olarak Avrupa’ya özgü olması dikkat çekicidir.

Avrupa’yı derinden sarsan felaketlerin başında, 25 milyon insanın ölümüne neden olan Kara Ölüm salgını gelir. Bu trajedi o kadar derindir ki, kıtanın nüfusunun üçte birini yok etmiş, toplumsal yapıları temelden sarsmıştır. Yaşanan bu felaketin ardından ise siyasi arenada da önemli gelişmeler yaşanmıştır. Fransa Kralı IV. Charles’ın vefatı ve İngiltere Kralı III. Edward’ın Fransız tahtı üzerindeki iddiası, Yüz Yıl Savaşı’nın başlamasına zemin hazırlamıştır. Aynı dönem, İtalyan Rönesansı’nın ilk ışıklarının yanı sıra Osmanlı İmparatorluğu’nun da temellerinin atıldığı bir kültürel ve siyasi dönüşümün habercisi olmuştur.

Dünyanın farklı bölgelerinde de önemli değişimler kaydedilmiştir. Meksika’da Tenochtitlan şehrinin temelleri atılırken, Mississippi bölgesindeki Cahokia kültürü terk edilmiştir. Küresel iklimde ise, 1300’lü yıllarda başlayan Küçük Buzul Çağı, Avrupa ve Kuzey Amerika’da sıcaklıkların iki dereceye kadar düşmesine yol açmış, bu da tarım sezonlarının kısalmasına ve kıtlıkların artmasına neden olmuştur.

Bu yüzyılın kaderini belirleyen olaylar arasında, 1302 yılında Osmanlı Devleti’nin Bizans karşısında Koyunhisar Muharebesi’ni kazanması, 1308 yılında Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılması ve aynı yıl içerisinde son sultan II. Mesud’un ölümü yer alır. 1315-1317 yıllarında Avrupa’yı kasıp kavuran büyük kıtlık, 1324 yılında Marco Polo’nun hayatını kaybetmesi ve Orhan Gazi’nin Osmanlı tahtına geçişi, 1331 yılında İznik’in Osmanlı topraklarına katılması ve nihayet 1347 yılında Avrupa’ya yayılan Büyük Veba Salgını, bu yüzyılı hem yıkım hem de yenilenme yılları haline getirmiştir.

WEB_G_KAYNAK: https://tr.wikipedia.org/wiki/14._y%C3%BCzy%C4%B1l