16. yüzyıl

1501-1600 yılları arasındaki zaman dilimi

16. yüzyıl, Jülyen takvimine göre 1501 yılıyla 1600 yılı arasındaki yüzyıldır.

Jülyen takvimine göre 1501‑1600 yılları arasında yer alan 16. yüzyıl, keşifler, savaşlar ve sanatla dolu bir dönem. 1500 yılında Portekizli denizci Álvares Pedro Cabral, Brezilya kıyılarını resmen keşfederken, aynı yıl Osmanlı donanması Kemal Reis komutasında ikinci Lepanto Deniz Savaşı’nda Venediklileri mağlup eder. Michelangelo, 1501’de Floransa’ya dönerek “David” heykeli üzerinde çalışmaya başlar; aynı yıl Safevî hanedanı İran’da iktidara gelerek Şii İslam’ı resmi mezhep olarak kabul eder. 1503’te Nostradamus dünyaya gelir, Leonardo da Vinci ise birkaç yıl içinde tamamlayacağı “Mona Lisa” tablosuna aynı yıl kollarını sokar. İspanya, Cerignola Savaşı’nda Fransa’yı yenerek barutlu küçük silahların galibiyetle sonuçlandığı ilk savaşa imza atar; 1504 ise ülkeyi kuraklık ve kıtlık sarsar.

1510’lu yıllarda hem Avrupa hem de Orta Doğu’da bir dizi önemli çatışma yaşanır. 1513’te Machiavelli “Prens”i kaleme alırken, Piri Reis “Kitâb‑ı Bahriye”yi yazar ve Yenişehir Muharebesi gerçekleşir; Çaldıran, Koçhisar, Mercidabık ve Ridaniye gibi savaşlar da bu dönemin bir parçasıdır. 1519’da Leonardo da Vinci hayatını kaybeder. 1520’de Yavuz Sultan Selim’in ölümü ve Kanuni Sultan Süleyman’ın tahta çıkışı Osmanlı tarihinin dönüm noktası olur; aynı yıl Rodos Adası fethedilir. 1525’te Pavia Muharebesi, 1526’da Mohaç Meydan Muharebesi ve 1529’da I. Viyana Kuşatması da bu dönemin önemli askeri olayları arasındadır.

1530’lu yıllar Osmanlı’nın genişlemesinin sürdürülmesiyle karakterizedir. 1532’de Alman seferi düzenlenir ve İnka İmparatorluğu İspanyollar tarafından fethedilir. 1536’da Pargalı İbrahim Paşa idam edilir, 1538’de Kanuni Sultan Süleyman Irak, Bender ve Yemen gibi bölgeleri ele geçirir. 1540’da Papa III. Pavlus, Cizvitlerin kurallarını imzalayarak bu tarikati resmi olarak kurar; aynı yıl Kanuni Macaristan seferine çıkar. 1546’da denizci Barbaros Hayrettin Paşa vefat eder, 1547’de ise Fransa Kralı I. François hayatını kaybeder.

1550‑1560’lu yıllar hem Osmanlı’da hem de Avrupa’da büyük dönüşümlere sahne olur. Kanuni, Trablusgarp’ı fethederken 1553’te Şehzade Mustafa idam edilir; 1558’de Hürrem Sultan ve Kutsal Roma İmparatoru V. Karl vefat eder. 1560’da Osmanlı donanması Cerbe Deniz Savaşı’nda İspanyol filosunu yenilir, 1561’de Guido de Bres Belçika İnanç Açıklaması’nı kaleme alır, 1562’de Babür lideri Ekber Şah, Hindu ve Müslüman grupları birleştirir. Fransız Din Savaşları’nda 1563’te Wassy Katliamı ve Dreux Savaşı yaşanırken, aynı yıl İngiltere’de Büyük Veba Salgını 80 000 kişiyi, özellikle Londra’da 20 000 kişiyi öldürür; bu dönemde William Shakespeare de dünyaya gelir

WEB_G_KAYNAK: https://tr.wikipedia.org/wiki/16._y%C3%BCzy%C4%B1l