2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu

Türkiye'de yapılan yedinci halk oylaması

2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu, 16 Nisan 2017'de gerçekleşen halk oylamasıdır. Seçmenler, mevcut Türkiye Anayasası'nın 18 maddesi üzerindeki değişikliklerini oyladı. Hükûmetteki Adalet ve Kalkınma Partisi ve kurucularından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından desteklenen madde değişiklikleriyle ilgili tartışmalar uzun süre devam ettikten sonra muhalefetteki Milliyetçi Hareket Partisi'nin (MHP) desteğiyle birlikte meclisten geçerek halk oylaması kararı alındı. Değişiklik paketi, yürürlükteki parlamenter sistemin kaldırılarak yerine başkanlık sisteminin getirilmesini, başbakanlık makamının ortadan kaldırılmasını, meclisteki vekil sayısının 550'den 600'e çıkarılmasını ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun (HSYK) yapısında değişiklikler yapılmasını içermektedir.

16 Nisan 2017 tarihinde yapılan referandumda, Türkiye Anayasası’nın 18. maddesinde planlanan değişiklikler halka sunuldu. Bu paket, parlamenter sistemin sona erdirilip başkanlık rejimine geçilmesi, başbakanlık makamının kaldırılması, milletvekili sayısının 550’den 600’e çıkarılması ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun (HSYK) yapısına dair düzenlemeleri içeriyordu. Uzun süren parti içi ve muhalefet tartışmalarının ardından, Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın desteğiyle Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) de sürece dahil oldu ve meclisten referandum kararı alındı.

Bu öneri ilk kez AK Parti tarafından 2011 genel seçimlerinin ardından duyurulmuş, ancak anayasa komisyonunun uzlaşı sağlayamaması nedeniyle geri çekilmişti. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından Erdoğan’ın yeni görevine başlamasıyla başkanlık sistemine geçiş tekrar gündeme geldi ve 2015 seçimlerinde AK Parti’nin temel vaatlerinden biri haline geldi. 2016 Mayıs ayında başbakanlığı kaldırmaya yönelik değişiklikler gündeme geldiğinde Davutoğlu istifa etti ve yerine anayasa değişikliğini öncelik olarak alan Binali Yıldırım getirildi. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Ekim 2016’da değişiklik teklifinin meclise sunulmasını talep etti; bir ay süren görüşmelerin ardından Aralık ayında AK Parti ve MHP anlaşmaya vararak referandum sürecini başlattı.

20 Ocak 2017’de mecliste beşte üç çoğunlukla (339 oy) kabul edilen teklif, referandum kararını doğurdu. Oylama sırasında ana muhalefet partisi CHP, gizli oy kullanılmasının gerekirken açık oy kullanılması gibi usulsüzlüklerden şikayet etti.

Başkanlık sistemine geçiş fikri, 2005 yılında Adalet Bakanı Cemil Çiçek’in önerisiyle ortaya çıkmış ve Başbakan Erdoğan’ın da desteğini almıştı. AK Parti liderleri bu değişikliği sık sık “yeni anayasa” olarak nitelendirmişti. Ekim 2016’da Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı, referandum tarihinin Nisan 2017 olacağını duyurdu; Kasım 2016’da ise parti, sistemi “başkanlık” yerine “cumhurbaşkanlığı” sistemi olarak adlandıracağını ilan etti ve bu isim değişikliği, hükümete yakın medya tarafından da benimsendi.

WEB_G_KAYNAK: https://tr.wikipedia.org/wiki/2017_T%C3%BCrkiye_anayasa_de%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fi_referandumu