Gaziantep

Gaziantep ilinin merkezi olan şehir

Gaziantep ya da halk arasında kullanılan eski ve kısa adıyla Antep Türkiye'nin Gaziantep ilinin merkezi olan şehirdir. 1,9 milyona yakın merkez nüfusuyla Türkiye'nin en fazla nüfusa sahip 5. şehri ve 2,250 milyon genel nüfusu ile Türkiye'nin 9. Büyük ilidir.

Gaziantep, hâlâ Antep adıyla anılan, Güneydoğu Anadolu’nun kalbinde yer alan ve aynı adı taşıyan ilin başkenti olan bir şehirdir. Merkez nüfusu yaklaşık 1,9 milyon civarında olup, ülkenin en kalabalık beşinci şehri konumundadır; il sınırları içinde toplam nüfus ise 2,25 milyona ulaşmaktadır. Şehir deniz seviyesinden 850 metre yüksekte bulunur; bu rakam, sıcak ve kurak yazlarla, serin ve yağışlı kışları bir arada sunan tipik bir iklim yaratır. Don olayları nadir görülür, sıcaklıklar ise çok sık sıfırın altına düşmez. Coğrafi konumu, Gaziantep’i hem eğitim, ticaret hem de sanayi açısından bölgenin önde gelen merkezlerinden biri hâline getirirken, Anadolu ile Orta Doğu arasındaki köprü görevini de üstlenir.

Şehrin tarih sahnesine ilk çıkışı, yakın çevresindeki Dülük (Dolikhe) antik yerleşimiyle başlar. Paleolitik çağlardan beri insan izleri taşıyan Dülük, Erken Tunç Çağı’ndan itibaren sürekli bir yerleşim yeri olmuş ve İpek Yolu üzerindeki avantajlı konumu sayesinde hızla gelişmiştir. Bölge, tarih boyunca Babil, Hitit, Mısır, Med, Asur, Pers, Makedon, Seleukos ve Komagene gibi birçok medeniyetin kontrolüne geçmiştir; 1516’da ise Yavuz Sultan Selim’in zaferiyle Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı döneminde şehir, Arap ve Halep eyaletleri arasında konumlanmış, 1531 yılında Dulkadir Eyaleti sınırları içinde yer almış ve bu statüsünü 1818’e kadar sürdürmüştür.

Roma döneminde Dülük yakınlarında “Antiochia ad Taurum” adıyla yeni bir kent kurulmuş; bu şehir, Hristiyanlığın ilk yayılma merkezlerinden biri olarak İsa’nın havarilerinden Yuhanna’ya da ev sahipliği yapmıştır. Daha sonraki yıllarda Bizans’ın kontrolüne geçen bölge, 636’da Halife Ömer bin Hattab’ın fetihleriyle Müslüman hâle gelmiştir. Selçuklu, Eyyubi, Moğol, Dulkadiroğulları ve Memlük Devletleri gibi birçok güç şehrin yönetimini üstlenmiş; Osmanlıların hakimiyeti ise 1516‑1596 yılları arasında üretim, ticaret ve el sanatlarında büyük bir atılım sağlamıştır. Bu dönemde cami, medrese, han ve hamam gibi birçok tarihi yapı şehri süsleyerek kültürel mirasını zenginleştirmiştir.

WEB_G_KAYNAK: https://tr.wikipedia.org/wiki/Gaziantep