Hizbullah (Türkiye)

Türkiye'de aşırı sağcı Kürt milliyetçisi ve İslamcı militan örgüt

Hizbullah, diğer adlarıyla Türkiye Hizbullahı, Kürt Hizbullahı veya Hizbullah Cemaati ; Kürt, Sünni İslamcı ve çoğu faaliyetini Türkiye'de gerçekleştiren militan örgüttür. Geçmişte şiddet eylemleri gerçekleştiren örgüt, 2000'ler ve sonrasında şiddet içerikli olmayan faaliyetlere odaklanmıştır. İsim benzerliğinin aksine Türkiye'deki Hizbullah ile Lübnan'daki Hizbullah arasında doğrudan bir ilişki tespit edilmemiştir.

Türkiye’deki Hizbullah, Kürt kökenli ve Sünni İslamcı kimliğiyle tanınan, silahlı mücadeleden toplumsal faaliyetlere geçiş yapmış bir gruptur. Lübnan’daki isim benzerliğine rağmen, bu oluşumun onunla doğrudan bir bağı bulunmuyor. Geçmişte bazı eylemleriyle gündeme gelse de, son yıllarda daha çok eğitim ve sosyal projelerle varlık gösteriyor.

Örgütün temelleri, 1979-1980’lerde Diyarbakır’da Vahdet adlı kitapçıda bir araya gelen gençlerle atıldı. Abdulvahap Ekinci’nin dükkanı, Fidan Güngör ve Hüseyin Velioğlu’nun liderliğinde grup şekillenmeye başladı. Örgüt, 1981’de Fidan Güngör’ün Menzil kitapçısını, 1982’deyse Hüseyin Velioğlu’nun İlim kitapçısını açmasıyla iki ana merkezde örgütlendi. 1987’ye kadar Silvan ve Batman’daki bu kitapçılar, üyelerin buluşma noktasıydı. Velioğlu’nun liderlik anlayışı ve grup ayrışmaları sonucu, İlim ve Menzil kolları oluştu; Velioğlu’nun liderliğindeki kol, silahlı mücadeleye daha eğilimliydi.

Silvan ve Batman yoğunluklu olan grubun faaliyetleri, zaman zaman Kuzey Irak ve İran’a uzanıyordu. Hilmi Kocaaslan’ın (Hizbullah Hakverdi) kurduğu "Davet" adlı yapı, Malatya’da örgütlenmeye çalıştıysa da güvenlik güçleriyle karşı karşıya kaldı. İlim ve Menzil gruplarıyla çatışmalara giren bu yapı, 1990’da "İslami Davet" dergisini yayınlamaya başladı ancak ekonomik sıkıntılar nedeniyle yayını durdurdu. İran’dan etkilenen bu kol, Said Nursi ve Humeyni’nin görüşlerini harmanlamaya çalıştı ve İran siyasetine yakın durdu.

1990’ların başında, zorunlu bağış toplamakla suçlanan örgüt, Kürt ayrılıkçı hareketine karşı sert bir duruş sergiledi. PKK’ye yönelik saldırıların yanı sıra, güvenlik güçlerini ve "ahlaksızlık" olarak gördüklerini hedef aldı. 1992’de, Diyarbakır temsilcisi Halit Güngen’in öldürülmesi, grubun medyaya karşı da sert bir tutum sergilediğini gösterdi. Devlet tarafından desteklendiği iddialarını ise "gülünç" bularak reddettiler.

WEB_G_KAYNAK: https://tr.wikipedia.org/wiki/Hizbullah_(T%C3%BCrkiye)