Lütfi Ömer Akad

Türk yönetmen

Mehmet Lütfi Akad, Türk film yönetmeni, senarist, akademisyen ve Onursal Profesör.

Lütfi Ömer Akad, 1916 yılının 2 Eylül'ünde İstanbul’da doğmuş ve 2011 yılının 11 Kasım'ında aynı şehirde yaşamını yitirmiş bir Türk sinema ustasıdır. Yönetmen, senarist, akademisyen ve onursal profesör kimlikleriyle tanınan Akad, Türk sinemasını tiyatro etkisinden kurtararak bağımsız bir sanat dalına dönüştüren öncü isimlerden biri olarak anılır.

Akad, 1948 yılında “Vurun Kahpeye” adlı filmiyle yönetmenliğe adım attı ve ardından halk masallarını sinemaya taşıyan uyarlamalarla, polisiye türündeki çalışmalarıyla sinema dilini zenginleştirdi. Belgeseller çekti, senaryo kalemini konuşturdu ve “Işıkla Karanlık Arasında” adlı otobiyografik denemesinde, sinema dünyasındaki altmış sekiz yıllık birikimini şu sözlerle özetledi: “Bellek denen seksen altı yıllık o tıkış tıkış istiften sinema ile ilgili silinmemiş imleri ayıklayıp yazmaya çalışacağım. Bunlardan bir sonuç çıkarmak, bir yoruma varmak işim olmayacak. Söyleyebileceğim tek şey şu: ‘İşte elli yedi yıllık sinema serüvenimin, yaşamımda ışıkla karanlık arasında bıraktığı izlenimler bunlar.’”

Babası Ömer, Halep’ten İstanbul’a göç etmiş; annesi Selma ise İzmitli bir kadın olarak Akad’ın köklerini oluşturur. Eğitim hayatını Fransız kökenli Sainte Jeanne d’Arc Okulu ve Galatasaray Lisesi’nde sürdüren Akad, gençlik yıllarında okul atölyelerinde resim yapmış ve halkevlerinde tiyatroyla yakından ilgilenmiştir. 1942 yılında İstanbul Yüksek İktisat ve Ticaret Okulu’nun Maliye Bölümü’nü tamamladıktan sonra tarih alanına yönelmiş, askerlik sonrası kısa bir banka görevi yaptı ve 1946’da sinema ve tiyatro üzerine yazdığı makalelerle adını duyurmuştur.

Sinema kariyerinde Sema Film’de mali danışmanlık ve yapım yönetmenliği yaparak “Unutulan Sır” filminde görev almış, ardından Lale Film ve Erman Film’de çalışarak yönetmen Seyfi Havaeri’nin “Damga” adlı filminin eksik bölümlerini çekmiştir. Bu başarısı sayesinde Halide Edip Adıvar’ın romanından uyarlanan “Vurun Kahpeye”nin senaryosunu ve yönetmenliğini üstlenmiş; film, hem eleştirmenlerden övgü almış hem de gişe başarısı elde etmiştir. 1950’lerde “Lüküs Hayat”, “Tahir ile Zühre” ve “Arzu ile Kamber” gibi eserlerle Türk sinemasının yurt dışına açılma girişimlerini denemiş, 1952’de “Kanun Namına” adlı polisiye filmiyle ise kamera hareketleri, dekor ve gerçekçilik açısından yeni bir standart koyarak Ayhan Işık’ın kariyerinde dönüm noktası yaratmıştır.

WEB_G_KAYNAK: https://tr.wikipedia.org/wiki/L%C3%BCtfi_%C3%96mer_Akad