Mahatma Gandi

Hint bağımsızlık aktivisti (1869–1948)

Mohandas Karamçand Gandi, Hindistan'ın ve Hindistan Bağımsızlık Hareketi'nin siyasi ve ruhani lideri. Görüşleri Gandizm olarak anılır. Kötülüğe karşı aktif ama şiddetsiz direniş ve gerçek ile ilgili olan Satyagraha felsefesinin öncüsüdür. Bu felsefe Hindistan'ı bağımsızlığına kavuşturmuş ve dünya üzerinde vatandaşlık hakları ve özgürlük savunucularına ilham kaynağı olmuştur. Gandi, Hindistan'da ve dünyada, Tagore tarafından verilen ve yüce ruh anlamına gelen Mahatma ve baba anlamına gelen bapu adlarıyla anılır. Hindistan'da resmî olarak "Ulusun Babası" ilan edilmiştir ve doğum günü olan 2 Ekim Gandhi Jayanti adıyla ulusal tatil olarak kutlanır. 15 Haziran 2007'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu oybirliği ile 2 Ekim gününü "Dünya Şiddetsizlik Günü" olarak ilan etmiştir. Gandi, hakkında en fazla eser yazılan kişiler listesinde 8. sırada yer almıştır.

Mohandas Karamçand Gandi, 2 Ekim 1869’da Porbandar’da dünyaya geldi. Babası Karamçand Gandi, şehirdeki diwan (başvezir) görevini yürütürken, annesi Putlibai Pranami Vaishnava mezhebine bağlı, dindar bir Hinduydu. Ailesi, önceki evliliklerinde kaybettikleri çocukların ardından dördüncü eş olarak Putlibai ile birleştikten sonra Gandi’ye ev sahipliği yaptı. Vaishya kastının bir ferdi olarak doğan Gandi, Gujarat’ın Ca’inizm etkisiyle şekillenen ortamında hayvanları koruma, vejetaryenlik, kişisel arınma ve farklı kast ve din grupları arasında hoşgörü gibi değerleri öğrendi.

13 yaşındayken Mayıs 1883’te aile izniyle aynı yaşta olan Kasturba Makhanji ile evlendi. Çiftin beş çocuğu oldu; bebeklik döneminde kaybettikleri beş çocuğun ardından Harilal (1888), Manilal (1892), Ramdas (1897) ve Devdas (1900) isimli dört erkek çocuğu dünyaya geldi. Eğitim hayatı, Porbandar ve Rajkot’taki ortaöğretim okullarında ortalama bir öğrenci olarak devam ederken, Bhavnagar’daki Samaldas Koleji’ye girmek için giriş sınavını zar zor geçti.

Gençliğinde Hindistan’ın bağımsızlık mücadelesine kendi özgün yolunu çizen Gandi, Güney Afrika’da Hint topluluğunun vatandaşlık hakları için barışçıl bir direniş başlattıktan sonra ülkesine döndü. Burada yoksul çiftçi ve işçileri, ağır vergi ve ayrımcılığa karşı örgütleyerek Hindistan Ulusal Kongresi’nin liderliğini üstlendi. Yoksulluğun azaltılması, kadın hakları, din ve etnik gruplar arasında kardeşlik, kast ve dokunulmazlık ayrımcılığının kaldırılması, ekonomik bağımsızlık ve “Swaraj” yani yabancı hâkimiyetine son verme konularında geniş çaplı kampanyalar yürüttü.

1930’da Britanya’nın tuz vergisine karşı 400 kilometrelik “Tuz Yürüyüşü”nü organize ederek halkı direnişe teşvik etti; 1942’de ise İngiliz yetkililere Hindistan’ın bağımsızlığını açıkça talep etti. Bu süreçte hem Güney Afrika’da hem de Hindistan’da birçok kez hapse girdi. Şiddetsiz direniş (satyagraha) ve gerçeğin savunulması ilkesini yaşamının her alanına yansıtan Gandi, kendine ait bir aşram kurarak sade bir hayat sürdü; geleneksel dhoti ve örtülerini kendisi ördü, vejetaryenliğini yalnızca meyve tüketimine indirgeyerek uzun oruçlarla kişisel arınma ve protesto gerçekleştirdi. Mahatma (Sanskritçe “yüce ruh”) ve Bapu (“baba”) unvanlarıyla anılan Gandi, Hindistan’da “Ulusun Babası” olarak kabul edilir; 2 Ekim doğum günü “Gandhi Jayanti” adıyla ulusal tatil olarak kutlanır ve 15 Haziran 2007’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu bu günü “Dünya Şiddetsizlik Günü” ilan etmiştir. Ayrıca, tarih boyunca en çok eser yazılan kişilerin listesinde sekizinci sırada yer alır.

WEB_G_KAYNAK: https://tr.wikipedia.org/wiki/Mahatma_Gandi