Mısır

Kuzey Afrika ve Batı Asya ülkesi

Mısır, resmî adıyla Mısır Arap Cumhuriyeti, Afrika'nın kuzeydoğu köşesi ile Asya'nın güneybatı köşesinde Sina Yarımadası'nı kapsayan kıtalararası bir ülkedir. Kuzeyinde Akdeniz, kuzeydoğusunda Filistin'in Gazze Şeridi ve İsrail, doğusunda Kızıldeniz, güneyinde Sudan ve batısında Libya ile komşudur. Kuzeydoğudaki Akabe Körfezi, Mısır'ı Ürdün ve Suudi Arabistan'dan ayırmaktadır. Kahire, Mısır'ın başkenti ve en büyük şehridir. Mısır'ın en büyük ikinci şehri olan İskenderiye ise Akdeniz kıyısında önemli bir sanayi ve turizm merkezidir. Yaklaşık 100 milyon nüfusuyla Mısır, dünyanın en kalabalık 14'üncü, Afrika'nın ise en kalabalık üçüncü ülkesidir.

Afrika kıtasının kuzeydoğu ucunda yer alan Mısır, hem Afrika'ya hem de Asya'ya uzanan bir coğrafyaya sahip. Ülke, Akdeniz'in güneyinde bulunurken, doğusunda Kızıldeniz uzanıyor. Komşuları arasında kuzeydoğuda İsrail ve Gazze Şeridi, güneyde Sudan ve batıda Libya yer alıyor. Akabe Körfezi ise Mısır'ı Ürdün ve Suudi Arabistan'dan ayırıyor. Nüfusu 100 milyona yaklaşan Mısır, dünya sıralamasında 14., Afrika kıtasında ise 3. en kalabalık ülke konumunda. En büyük şehri ve aynı zamanda başkenti Kahire. Akdeniz kıyısındaki ikinci büyük şehir İskenderiye de hem sanayisi hem de turizmiyle dikkat çekiyor.

Medeniyetin beşiklerinden biri olarak kabul edilen Mısır'ın tarihi, milattan önce 6. ve 4. bin yıllarına kadar uzanıyor. Antik Mısır, yazı, tarım, şehir hayatı, organize din ve merkezi devlet gibi pek çok temel kavramın ilk kez hayata geçirildiği yer olarak biliniyor. İslamiyet'in 7. yüzyılda yayılmasından önce Hristiyanlık için önemli bir merkez olan Mısır, daha sonra Fâtımîler ve Memlûkler gibi güçlü devletlere ev sahipliği yapmış. 1517'de Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanan ülke, 1867'de Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın özerk bir yönetim kurmasına kadar bu hakimiyet altında kaldı. Ardından İngiliz işgaline maruz kalan Mısır, 1922'de monarşi olarak bağımsızlığını ilan etti. 1952'deki devrimle cumhuriyet düzenine geçildi. 1958'de Suriye ile birleşerek Birleşik Arap Cumhuriyeti'ni oluşturdular ancak bu birlik 1961'de sona erdi. Mısır, İsrail ile 1948, 1956, 1967 ve 1973 yıllarında çeşitli savaşlar yaşadı ve 1967'ye kadar Gazze Şeridi'ni kontrolü altında tuttu. 1978'deki Camp David Anlaşması ile Sina Yarımadası'ndan çekilmesi karşılığında İsrail'i tanıdı. 2011'deki Arap Baharı ve Hüsnü Mübarek'in devrilmesi sonrasında uzun süreli bir siyasi çalkantı dönemi yaşadı. Bu süreçte kısa süreli bir Müslüman Kardeşler hükümeti kurulup 2013'te devrildi.

2014'ten bu yana Abdülfettah es-Sisi tarafından yönetilen Mısır'ın mevcut yönetim biçimi, bazı kesimlerce otoriter bulunuyor ve ülkenin insan hakları sicilindeki olumsuzluklardan sorumlu tutuluyor. Ülkenin resmi dili Arapça, resmi dini ise İslam. Nüfusun büyük çoğunluğu, tarıma uygun arazilerin bulunduğu ve yaklaşık 40.000 kilometrekarelik alana yayılan Nil Nehri çevresinde yaşıyor. Ülkenin geniş çöl arazilerinde ise nüfus oldukça seyrek. Mısır nüfusunun yaklaşık %43'ü şehirlerde ikamet ediyor. Bu kesim ağırlıklı olarak Kahire, İskenderiye ve Nil Deltası'ndaki büyük şehir merkezlerinde yoğunlaşmış durumda.

Mısır, hem Kuzey Afrika hem de Orta Doğu ve İslam dünyasında önemli bir bölgesel güç olarak görülüyor. Küresel ölçekte ise orta düzeyde bir etkiye sahip. Ülke, Afrika'nın en büyük üçüncü ekonomisine sahip, gelişmekte olan ve ekonomisi çeşitlenmiş bir yapıya sahip. Ekonomik büyüklük olarak dünya sıralamasında 38. sırada yer alırken, kişi başına düşen gelirde 127. sırada bulunuyor. Mısır, Birleşmiş Milletler gibi uluslararası platformlarda da aktif bir rol üstleniyor.

WEB_G_KAYNAK: https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r