Siirt

Siirt ilinin merkezi olan şehir

Siirt, Türkiye'nin Siirt ilinin merkezi olan şehirdir. İl merkezinin denizden yüksekliği 930 metredir. Siirt merkez ilçesinin yüzölçümü 633 km²dir.

Siirt, ülkemizin doğusunda, aynı ismi taşıyan ilin kalbi olan bir şehir. Yaklaşık 930 metrelik bir rakımda kurulu olan Siirt'in merkez ilçesi 633 kilometrekarelik bir alana yayılıyor.

Anadolu ile Mezopotamya'nın kesiştiği, yüksek bir coğrafyada yer alan Siirt, tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış. 1963'te yapılan arkeolojik çalışmalarda, cilalı taş devrinden başlayıp bakır, tunç, Hellenistik, Roma, Bizans ve İslam dönemlerine uzanan pek çok kalıntı gün yüzüne çıkarılmış. Hatta 3500 yıllık geçmişe sahip olduğu düşünülen Akabe Yolu da bu topraklarda bulunuyor.

Siirt'in İslamiyet'le tanışması 639 yılına rastlıyor. Elcezire'nin fethiyle görevlendirilen İlyas bin Ganem, Diyarbakır'ı fethettiğinde Siirt de bu sürecin bir parçası oluyor. Halit bin Velid'in Hasankeyf'teki zaferinin ardından gözünü Siirt'e çevirmesiyle, şehrin yöneticisi Hersolu'nun biatıyla Siirt İslam topraklarına katılıyor. Bu önemli görevin ardından şehir yönetimi Hakem bin Hişam'a emanet ediliyor.

Milli Mücadele yıllarında Siirt, toprak ağalarının ve aşiretlerin söz sahibi olduğu, tipik bir Anadolu kasabası görünümündeydi. Önce Rus tehdidini atlatan şehir, ardından kısa süreliğine İngiliz işgaline uğruyor. Ancak İngilizler birkaç gün içinde bölgeden çekilince Siirt başka bir yabancı gücün boyunduruğuna girmiyor. Bu çalkantılı dönemde Siirt'in aydın kesimi, Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti çatısı altında birleşerek vatanseverlikleriyle ön plana çıkıyorlar.

II. Meşrutiyet'ten itibaren Siirt, meclise temsilci göndermeye başlayan şehirlerden biri oluyor. 1908-1912 yılları arasında bağımsız vekil olarak Abdülrezzak Efendi görev yaparken, onu 1912'de Nazım Bey ve 1914-1918 yılları arasında Şeyh Nasreddin Efendi takip ediyor. Osmanlı Mebusan Meclisi'nin Dördüncü Dönemi'nde ise Siirt'i Halil Hulki Bey temsil ediyor. Bu sıralarda kurulan Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti de Halil Hulki Aydın önderliğinde, Padişah Vahdettin'e, hükümete ve yabancı temsilciliklere telgraflar çekerek milli mücadeleye destek veriyor.

Erzurum Kongresi'ne Mustafa Kemal'in 'her ilden bir temsilci' çağrısına uyarak Cemil Aydın katılıyor ve kongre kararlarını Siirt şubesine iletiyor. Kongre sonrasında Halil Hulki Aydın milletvekili seçilirken, dernek başkanlığına Ömer Atalay getiriliyor. Cemil Aydın, Şebap Özel, Muhammed Fehmi Fırat, Yahya Hikmet Yavuz ve Bilal Evin gibi isimler de derneğin aktif üyeleri arasında yer alıyor.

WEB_G_KAYNAK: https://tr.wikipedia.org/wiki/Siirt