Tarık Akan

Türk sinema sanatçısı (1949–2016)

Tahsin Tarık Üregül ya da bilinen adıyla Tarık Akan, Türk oyuncu, yapımcı, senarist, aktivist ve yazardır. Özellikle kariyerinin başlarında oynadığı romantik komedi filmleriyle ve sonraki yıllarda yer aldığı toplumsal ve politik türdeki filmlerle tanınmaktadır. Çeşitli ulusal ve uluslararası festivallerde birçok ödül ve adaylık elde etmiştir.

Tarık Akan olarak bilinen Tahsin Tarık Üregül, 13 Ekim 1949 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi ve 16 Eylül 2016 tarihinde aynı kentte hayata veda etti. Sinema dünyasına adım attığı günden itibaren sadece oyunculukla değil, aynı zamanda yapımcılık, senaristlik, insan hakları savunuculuğu ve edebiyatla da ilgilendi. Gençliğinde romantik komedi filmleriyle büyük bir popülerlik yakalayan sanatçı, ilerleyen yıllarda toplumsal ve politik içerikli yapımlarla hem ülke içinde hem de uluslararası arenada derin izler bıraktı. Sayısız festivalde aday gösterilip ödüller kazanarak kariyerini taçlandırdı.

Sinemaya ilk adımını 1970 yılında “Ses” dergisinin düzenlediği yarışmayı kazanarak attı. Ertesi yıl “Solan Bir Yaprak Gibi” filmiyle beyazperdede parlayan Akan, kısa sürede Yeşilçam’ın en sevilen aktörlerinden biri haline geldi. 1972 yapımı “Suçlu”daki performansıyla 1973 Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Erkek Oyuncu ödülünü alırken, aynı yıl “Canım Kardeşim”de Halit Akçatepe ile birlikte unutulmaz bir ikili oluşturdu. Ertem Eğilmez’in yönetmenliğinde, Rıfat Ilgaz’ın ölümsüz eseri “Hababam Sınıfı”nda canlandırdığı “Damat Ferit” karakteriyle geniş kitlelerin gönlünde taht kurdu. Bu rolün devam filmi “Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı”yla da başarıyı pekiştirdi ve Gülşen Bubikoğlu’yla birlikte rol aldığı 1975 yapımı “Ah Nerede”de romantik komedideki ustalığını kanıtladı.

1970’lerin sonlarına doğru oyunculuk anlayışını değiştirerek daha ciddi toplumsal meselelere yönelen Akan, 1978 yılında Çetin İpekkaya ve Cüneyt Arkın’la birlikte “Maden”de başrolü paylaştı. Aynı yıl Zeki Ökten ve Yılmaz Güney’in imzasını taşıyan “Sürü”de de yer aldı ve bu filmin 1979 Locarno Uluslararası Film Festivali’nden Altın Leopar ödülüyle dönmesiyle uluslararası arenada adından sıkça söz ettirmeye başladı. Yılmaz Güney’in vizyonuyla şekillenen “Yol”da (1981) da rol alan sanatçı, filmin 1982 Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye kazanmasıyla birlikte uluslararası platformda da tanınırlığı artarken, kendisi de bu büyük başarıya katkıda bulundu.

1990’lı yıllarda “Karartma Geceleri” filmiyle Yeşilçam klasikleri arasında yerini alan Akan, ardından “Yolcu” (1994), “Yılmaz Güney: Adana–Paris” (1995) belgeseli, “Koçum Benim” (2002-2003) dizisi, “Vizontele Tuuba” (2003) ve “Deli Deli Olma” (2009) gibi farklı projelerde de yer aldı. “Deli Deli Olma”nda, 28 yıl aradan sonra Şerif Sezer’le yeniden bir araya gelerek izleyicilerin beğenisini topladı. Sinema kariyeri boyunca yedi kez Altın Portakal En İyi Erkek Oyuncu ödülüne layık görülerek, bu alandaki kalıcı başarısını bir kez daha kanıtladı.

WEB_G_KAYNAK: https://tr.wikipedia.org/wiki/Tar%C4%B1k_Akan