Türkiye

Batı Asya ve Güneydoğu Avrupa'da bir ülke

Türkiye, resmî adıyla Türkiye Cumhuriyeti, topraklarının büyük bölümü Batı Asya'da Anadolu'da, diğer bir bölümü ise Güneydoğu Avrupa'nın uzantısı Doğu Trakya'da olan kıtalararası bir ülkedir. Batıda Bulgaristan ve Yunanistan, doğuda Gürcistan, Ermenistan, İran ve Azerbaycan, güneyde ise Irak ve Suriye ile sınır komşusudur. Güneyini Kıbrıs ve Akdeniz, batısını Ege Denizi, kuzeyini ise Karadeniz çevreler. Marmara Denizi ise İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı ile birlikte Anadolu'yu Trakya'dan, yani Asya'yı Avrupa'dan ayırır. Resmî olarak laik bir devlet olan Türkiye'de nüfusun çoğunluğu Müslümandır. Ankara, Türkiye'nin başkenti ve ikinci en kalabalık şehri; İstanbul ise, Türkiye'nin en kalabalık şehri, ekonomik merkezi ve aynı zamanda Avrupa'nın en kalabalık şehridir.

Türkiye, coğrafi olarak hem Asya hem de Avrupa kıtalarında yer alır. Ülkenin büyük bir kısmını kaplayan Anadolu Yarımadası, Batı Asya’nın bir parçasıdır; Trakya bölgesi ise Güneydoğu Avrupa sınırlarında yer alır. Batıda Yunanistan ve Bulgaristan, doğuda Ermenistan, Gürcistan, İran ve Azerbaycan, güneyde ise Irak ve Suriye komşularımızı oluşturur. Ülkemizin üç yanı denizlerle çevrilidir: Akdeniz ve Kıbrıs güneyinde, Ege Denizi batısında, Karadeniz kuzeyinde yer alır. Marmara Denizi ise İstanbul ve Çanakkale Boğazları aracılığıyla Anadolu’yu Trakya’dan ayırır. Laik bir devlet olan Türkiye’nin nüfusunun büyük çoğunluğu Müslüman’dır. Ülkenin başkenti Ankara’dır, ancak en kalabalık ve ekonomik açıdan en önemli şehri İstanbul’dur; hatta İstanbul, Avrupa’nın da en kalabalık kentlerinden biridir.

Türkiye’nin topraklarında insanlık tarihinin en eski dönemlerinden itibaren yerleşim izleri görülür. Yontma Taşı Çağı’na kadar uzanan bu süreçte, Traklar gibi yerli topluluklar yaşamış, ardından Hititler, Frigler, Lidyalılar ve İyon uygarlığı gibi birçok medeniyet bölgeye damgasını vurmuştur. Büyük İskender’in fetihleriyle birlikte Helenistik dönem başladı; ardından Roma İmparatorluğu ve daha sonra Bizans egemenliği geldi. 1071 yılında Malazgirt’te Selçuklu Türklerinin Bizans’a karşı kazandığı zafer, Anadolu’daki Bizans hakimiyetini sona erdirdi ve bölgenin Türk beylikleri tarafından yönetilmesini başlattı. Bu süreçte hem İslamlaşma hem de Türkleşme büyük bir hız kazandı. Konya merkezli Selçuklu Devleti, 1243 yılında Moğollar karşısında yenilgiye uğrayana kadar Anadolu’yu yönetmeye devam etti; Moğol istilaları ve ardından gelen zayıflık dönemleri bölgede yeni bir dönemin başlangıcı oldu.

13. yüzyılın sonlarına doğru Batı Anadolu’da öne çıkan Osmanlı Beyliği, kısa sürede bağımsız bir güç haline geldi. 14. yüzyılda Balkanlar’a doğru genişleyen Osmanlılar, diğer Türk beyliklerinin üzerinde de hakimiyet kurarak güçlendi. 1453 yılında II. Mehmed’in İstanbul’u fethetmesiyle Bizans İmparatorluğu sona erdi ve Osmanlı Devleti imparatorluk statüsüne yükseldi. İmparatorluğun en parlak dönemini 16. yüzyılda, özellikle I. Süleyman döneminde yaşadı. Ancak 1683 yılında Viyana Kuşatması’nın başarısızlıkla sonuçlanması ve ardından gelen uzun Kutsal İttifak Savaşları, Osmanlı’nın Avrupa’daki hakimiyetinin sonunu getirdi.

19. yüzyılda Osmanlı Devleti, Tanzimat adı verilen geniş kapsamlı reformlarla modernleşme yoluna gitti. 1876 yılında ilan edilen ilk anayasa ve meclisin açılmasıyla I. Meşrutiyet dönemi başladı; 1908 yılında ise II. Meşrutiyet’in ilanıyla anayasa yeniden yürürlüğe kondu. Ne var ki bu reformlar, imparatorluğun çöküşünü engelleyemedi. I. Dünya Savaşı’nda İttifak Devletleri’nin yanında yer alan Osmanlı İmparatorluğu, 1918 yılında yenilgiyi kabul etmek zorunda kaldı ve İtilaf Devletleri tarafından işgal edildi. 1920 yılında İstanbul’un işgali ve milletvekillerinin tutuklanması sonrasında, Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi kuruldu.

WEB_G_KAYNAK: https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye