Ağda tatlısı
Çöven kökü suyunun şeker ve limon tuzuyla kaynatılıp beyazlaşana kadar çekilmesiyle yapılan, coğrafi işaretli Bartın macunu.
| Süre | 3 saat |
|---|---|
| Hazırlık | 2 saat |
| Pişirme | 1 saat |
| WEB_TD_PORSIYON | 10 kişilik |
| WEB_TD_MUTFAK | Türk |
| WEB_TD_KALORI | 280 kalori |
WEB_TD_MALZEME
- 100 g kuru çöven (helvacı kökü)
- 2 litre su (çöven suyu için)
- 1 kg kristal toz şeker
- 1 su bardağı su (şurup için)
- 1 çay kaşığı limon tuzu
Yapılışı
- Kuru çöven köklerini akan suda iyice yıkayın; toprağı tamamen gitmeli.
- Çövenleri 2 litre suda birkaç saat bekletip yumuşatın.
- Kökleri suyuyla birlikte tencereye alın ve kısık ateşte uzun uzun kaynatın.
- Su koyulaşıp sabunumsu bir kıvam alınca çövenleri süzerek çıkarın.
- Elde ettiğiniz çöven suyunu tel çırpıcıyla çırpın; beyaz ve köpüklü olmalı.
- Ayrı bir tencerede şekeri bir bardak suyla kaynatın.
- Şurup kaynarken limon tuzunu ekleyin; şekerin geri kristalleşmesini önler.
- Şurubu, bir damlası soğuk suda sertleşene kadar (ağda kıvamı) pişirin.
- Ateşten alıp çırpılmış çöven suyunu azar azar şuruba dökün.
- Karışımı sürekli aynı yöne çevirerek çekmeye başlayın.
- Renk beyazlayıp karışım sertleşinceye kadar çekmeye devam edin; asıl emek bu adımdadır.
- Hafifçe soğuyunca elle çekip katlayarak parlak bir doku elde edin.
- Yağlanmış mermer veya tepsiye yayıp istenen kalınlıkta serin.
- Ilıkken bıçakla dilimleyin; tamamen soğuduktan sonra kesilmez.
- Nemden uzak, kapalı kavanozda saklayın.
Ağda tatlısı, Bartın'ın en eski şekerlemelerinden biridir. "Bartın Ağda Tatlısı" adıyla 8 Ekim 2020'de Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret tescili almıştır.
Tatlının belkemiği çöven (helvacı kökü) bitkisidir. Kökün suyu çırpıldığında doğal olarak köpürür; kaynayan şeker şurubuyla birleşince karışım beyazlar ve çekildikçe hava alarak o kendine has gevrek dokusunu kazanır. Aynı bitki Türkiye'nin başka yörelerinde tahin helvası ve köpük helva yapımında da kullanılır.
Limon tuzu süs değil, teknik bir gerekliliktir: şekerin yeniden kristalleşip tatlıyı kumlu hâle getirmesini engeller. Çekme işlemi ne kadar uzun sürerse tatlı o kadar beyaz ve gevrek olur.
WEB_TD_KAYNAK: elyazimi