Kül çöreği

Hamur İşi

Mayasız hamurun közün altında, sıcak külde pişirildiği en eski Anadolu ekmeklerinden biri.

WEB_TD_MALZEME

• 5 su bardağı un
• 2 su bardağı ılık su
• 1,5 tatlı kaşığı tuz
• 3 yemek kaşığı zeytinyağı veya erimiş tereyağı
• İsteğe bağlı: 1 paket instant maya

Yapılışı

1. Un, ılık su, yağ ve tuzu yoğurup normal ekmekten SERT bir hamur elde edin.
2. Sert hamur şarttır; yumuşak hamur külde yayılır ve şeklini kaybeder.
3. Maya kullanacaksanız 1 saat mayalandırın; geleneksel kül çöreği mayasızdır.
4. Hamuru 2 bezeye ayırıp 3-4 cm kalınlığında, yuvarlak somunlar hâlinde şekillendirin.
5. Ateşi geniş bir alanda yakıp kor ve kül oluşana kadar bekleyin.
6. Alev tamamen sönmüş, altta kalın bir sıcak kül tabakası oluşmuş olmalı.
7. Külün bir bölümünü kürekle kenara çekip altındaki sıcak zemini açın.
8. Hamuru doğrudan bu sıcak zemine koyun.
9. Üzerini sıcak külle tamamen örtün, üstüne de bir miktar kor ekleyin.
10. 35-45 dakika pişirin; süre ateşin sıcaklığına göre değişir.
11. Çöreği çıkarıp üzerindeki külü bezle veya fırçayla iyice temizleyin.
12. Dışı kalın kabuklu, içi yumuşak olmalı; kabuğu bıçakla kazıyarak da temizleyebilirsiniz.
13. Fırında denemek isteyenler 220 derecede döküm tencere içinde 40 dakika pişirebilir.

Kül çöreği, Anadolu'nun en eski ekmek pişirme yöntemlerinden birinin ürünüdür. Fırın gerektirmediği için göçebe ve yayla kültürünün ekmeğidir; bugün de köylerde ve bağ bozumu dönemlerinde yapılır.

Yöntem basittir ama incelikleri vardır. Ekmek aleve değil, alevin bittiği yerde kalan sıcak küle gömülür. Kül mükemmel bir yalıtkandır: ısıyı yavaş ve her yönden eşit aktarır, bu yüzden ekmek yanmadan içine kadar pişer. Alev hâlâ varken gömülen hamur dıştan kömürleşir.

Hamurun sert yoğrulması da bu yüzdendir — yumuşak hamur külün içinde yayılır. Pişen ekmeğin dış kabuğu kalın olur ve küllenir; geleneksel olarak bu kabuk bezle silinip kazınır. Fırında yapılan versiyonu aynı tadı vermez ama kapalı döküm tencere benzer bir sonuç sağlar.

WEB_TD_KAYNAK: elyazimi