Ninda lal
Tam buğday unu, bal ve mayayla yapılan, Hitit çivi yazılı metinlerinde geçen bal ekmeği.
| Süre | 3 saat 30 dakika |
|---|---|
| Hazırlık | 2 saat 45 dakika |
| Pişirme | 40 dakika |
| WEB_TD_PORSIYON | 2 somun |
| WEB_TD_MUTFAK | Anadolu |
| WEB_TD_KALORI | 240 kalori |
WEB_TD_MALZEME
- 5 su bardağı tam buğday unu
- 1,5 su bardağı ılık su
- 1 paket instant maya (7 g) veya ekşi maya
- Yarım su bardağı bal
- 1 tatlı kaşığı tuz
- 2 yemek kaşığı zeytinyağı
- İsteğe bağlı zenginleştirme: 2 yemek kaşığı haşhaş tohumu
- İsteğe bağlı zenginleştirme: 2 yemek kaşığı susam
- İsteğe bağlı zenginleştirme: yarım su bardağı haşlanmış bezelye (ezilmiş)
- İsteğe bağlı zenginleştirme: yarım su bardağı beyaz şarap (suyun yerine)
Yapılışı
- Ilık suya mayayı ve balın bir kaşığını ekleyip 10 dakika bekletin.
- Bal burada hem tatlandırıcı hem mayanın besinidir.
- Tam buğday ununu geniş kaba eleyin.
- Mayalı suyu, kalan balı ve zeytinyağını ekleyin, tuzu en son katın.
- Zenginleştirilmiş hâli için ezilmiş bezelyeyi ve susamı bu aşamada ekleyin.
- Suyun bir bölümü yerine beyaz şarap kullanılabilir; kaynaklarda şarap da geçer.
- Hamuru 15 dakika yoğurun; tam buğday unu az glüten geliştirir, süreyi kısaltmayın.
- Örtüp ılık ortamda 1,5-2 saat mayalandırın.
- Tam buğday hamuru beyaz un hamuru gibi iki katına çıkmaz; hacmen artması yeterlidir.
- Hamuru ikiye bölüp yuvarlak, yassı somunlar hâlinde şekillendirin.
- Yağlı kağıt serili tepsiye alıp üzerlerine haşhaş ve susam serpin.
- 40 dakika daha dinlendirin.
- Önceden ısıtılmış 200 derece fırında 35-40 dakika pişirin.
- Baldaki şeker yüzeyi çabuk karartır; üstü koyulaşırsa folyoyla örtün.
- Tel ızgarada tamamen soğutun.
Ninda lal, Hitit çivi yazılı metinlerinde geçen bir ekmek türüdür; adı Hititçe "bal ekmeği" anlamına gelir. Anadolu'nun bilinen en eski yazılı yemek kayıtlarından birine dayanır ve ay festivali kutlamalarında hazırlandığı belirtilir.
Temel bileşimi sadedir: tam buğday unu, bal ve maya. Kaynaklarda zenginleştirilmiş bir biçiminden de söz edilir — bezelye, haşhaş tohumu, susam ve şarap eklenen hâli.
⚠ Çivi yazılı kayıtlarda malzemeler geçer, ölçü ve adım adım yöntem yer almaz; buradaki uygulama mayalı tam buğday ekmeğinin bilinen tekniğine dayanır. Tam buğday unu az glüten geliştirdiği için hamur beyaz un hamuru gibi kabarmaz; baldaki şeker de yüzeyin çabuk kararmasına yol açar, gerekirse folyoyla örtülür.
WEB_TD_KAYNAK: elyazimi