Nöbet şekeri
Doygun şeker şurubunun günlerce dinlendirilerek iri şeffaf kristaller hâlinde toplandığı geleneksel şeker.
| Süre | 10 gün |
|---|---|
| Hazırlık | 9 gün 22 saat |
| Pişirme | 30 dakika |
| WEB_TD_PORSIYON | 500 g |
| WEB_TD_MUTFAK | Türk |
| WEB_TD_KALORI | 390 kalori |
WEB_TD_MALZEME
- 1 kg toz şeker
- 2 su bardağı su
- İsteğe bağlı: 1 çubuk tarçın veya birkaç damla limon aroması
- Temiz cam kavanoz
- Pamuk ip veya tahta çubuk
- Kürdan veya çubuk (ipi asmak için)
Yapılışı
- Bir kavanozu kaynar suyla sterilize edip tamamen kurutun.
- Pamuk ipi kürdana bağlayıp kavanoz boyunda kesin.
- İpi ıslatıp az toz şekere bulayın ve kurumaya bırakın.
- Bu ilk şeker taneleri kristallerin tutunacağı çekirdeği oluşturur; atlanırsa kristal oluşmaz.
- Suyu tencerede kaynatın.
- Şekeri azar azar ekleyip her seferinde tamamen erimesini bekleyin.
- Şeker artık erimiyorsa doyma noktasına ulaşılmıştır; bu tarifin temelidir.
- Şurubu 5 dakika daha kaynatıp ateşten alın.
- İsterseniz tarçın çubuğu veya aroma ekleyin.
- Şurubu ILIYANA kadar bekletin; kaynar şurup ipteki kristalleri eritir.
- Şurubu kavanoza dökün, hazırladığınız ipi kavanozun ortasına sarkıtın.
- İp kavanozun dibine ve kenarlarına DEĞMEMELİ.
- Kavanozu sarsıntısız, serin ve karanlık bir yerde 7-10 gün bekletin.
- Sarsıntı kristal oluşumunu bozar; kavanozu hareket ettirmeyin.
- Kristaller ipin çevresinde büyüdükçe iri, şeffaf taneler oluşacaktır.
- İpi çıkarıp fazla şurubu süzdürün ve kurutun.
Nöbet şekeri, iri ve şeffaf kristaller hâlinde şekerdir; kand-ı nebât, katr-ı nebât ve nebât şekeri adlarıyla da bilinir. Osmanlı kaynaklarında hem şekerleme hem ilaç olarak geçer — özellikle boğaz ve öksürük için kullanılırdı.
Bugün dünya mutfaklarında rock candy adıyla bilinen ürünle aynıdır. Yapımı pişirmeye değil kristalleşmeye dayanır: suda erimeyecek kadar çok şeker içeren doygun şurup yavaşça soğurken, fazla şeker sıvıda kalamaz ve bir çekirdek etrafında kristal olarak toplanır.
Bu yüzden iki şey belirleyicidir: şurubun gerçekten doygun olması ve kavanozun günlerce sarsılmadan durması. Sarsıntı kristallerin düzenli büyümesini bozar, sonuç iri taneler değil bulanık bir çökelti olur. İpin önceden şekere bulanması da kristallerin tutunacağı yüzeyi hazırlar.
WEB_TD_KAYNAK: elyazimi