Banak (yemek)

Et Yemekleri

Kemikli etin uzun süre haşlanıp bayat pide üzerine suyuyla dökülmesiyle yapılan coğrafi işaretli Isparta yemeği.

WEB_TD_MALZEME

• 1,5 kg kemikli kuzu veya dana but eti
• 1 adet ilikli kemik (yarılmış)
• 2 adet kuru soğan
• 3 litre su (tercihen kaynak suyu)
• 1 tatlı kaşığı tuz
• 1 çay kaşığı karabiber
• 5-6 adet bayat pide veya kuru ekmek
• İsteğe bağlı: 3 yemek kaşığı tereyağı

Yapılışı

1. Bu yemek son derece sadedir; salça, sebze ve baharat karışımı kullanılmaz.
2. Kemikli eti ve yarılmış ilikli kemiği soğuk suyla büyük tencereye alın.
3. Kaynatın ve yüzeyde toplanan köpüğü kevgirle dikkatlice alın.
4. Bütün soğanları ekleyin.
5. Ateşi en kısığa çekip 3-3,5 saat, et kemikten kolayca ayrılana kadar pişirin.
6. Suyu kaynatmayın, hafifçe fokurdatın; kaynayan su bulanır.
7. Su azalırsa SICAK su ekleyin.
8. Etler yumuşayınca tuzu ve karabiberi ekleyin.
9. Etleri çıkarıp kemiklerinden ayırın ve iri parçalara bölün.
10. Suyu ince süzgeçten geçirip SICAK tutun.
11. Bayat pideyi elle iri parçalar hâlinde koparıp servis kabına yayın.
12. Ekmek bayat olmalı; taze ekmek suyu alınca hemen dağılır.
13. Et parçalarını ekmeklerin üzerine dizin.
14. KAYNAR et suyunu üzerine bolca dökün.
15. İsterseniz eritilmiş tereyağı gezdirin ve hemen servis edin.

Banak, Isparta'nın Uluborlu ve Senirkent ilçelerine özgü et yemeğidir. Her iki yörenin banağı ayrı ayrı coğrafi işaret tescili almıştır: Uluborlu (2018) ve Senirkent (2021).

Tirit ailesinden gelir — bayat ekmeğin kaynar et suyuyla buluşturulması. Doğrama, papara ve kalacoşla aynı fikri paylaşır; ekmeğin israf edilmemesi üzerine kurulu bir mutfak geleneğinin ürünüdür.

Malzeme listesinin sadeliği dikkat çekicidir: et, su, soğan, ekmek, tuz ve karabiber. Uluborlu tarifinde suyun kaynak suyu olması özellikle belirtilir. Senirkent yorumunda ise yarılmış ilikli kemik kullanılır; ilik ve kolajen suya geçerek çorbaya gövde verir. Servis gecikmemelidir, bekleyen banakta ekmek tamamen dağılır.

WEB_TD_KAYNAK: elyazimi