Bütümet
Koyun etinin önce haşlanıp sonra tereyağında kavrulduğu, coğrafi işaretli Konya yemeği.
| Süre | 3 saat 30 dakika |
|---|---|
| Hazırlık | 20 dakika |
| Pişirme | 3 saat |
| WEB_TD_PORSIYON | 6 kişilik |
| WEB_TD_MUTFAK | Türk |
| WEB_TD_KALORI | 470 kalori |
WEB_TD_MALZEME
- 1,5 kg koyun eti (kol, but veya kaburga; kemikli)
- 150 g tereyağı
- 2 adet kuru soğan
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 1 tatlı kaşığı kimyon
- 1 tatlı kaşığı pul biber
- Tuz, karabiber
- Haşlamak için: su, 1 bütün soğan, defne yaprağı
- Servis için: pirinç pilavı
Yapılışı
- Eti iri parçalar hâlinde bırakın; bütümet küçük doğranmaz, adı da bundan gelir.
- Eti soğuk suyla tencereye alıp kaynatın ve köpüğü dikkatlice alın.
- Bütün soğanı ve defne yaprağını ekleyin.
- Kısık ateşte 2-2,5 saat, et kemikten kolayca ayrılana kadar haşlayın.
- Haşlama suyunu süzüp saklayın; sosu bununla açacaksınız.
- Etleri süzüp kağıt havluyla kurulayın; ıslak et kavrulmaz.
- Sos için kuru soğanı rendeleyin.
- Rendelenmiş soğanı, salçayı, kimyonu, pul biberi ve tuzu bir kâsede karıştırıp macun hâline getirin.
- Haşlanmış et parçalarını bu macunla iyice ovun.
- Geniş bir tavada tereyağını eritin.
- Sosla kaplanmış etleri tereyağında, her yüzü kızarana kadar 10-12 dakika kavurun.
- Bir su bardağı haşlama suyu ekleyip kapağı kapatın.
- Kısık ateşte 20-25 dakika, sos koyulaşana kadar pişirin.
- Karabiberi ekleyip 10 dakika dinlendirin.
- Pirinç pilavıyla, SICAK servis edin.
Bütümet (bütün et), koyun etinin iri parçalar hâlinde önce haşlanıp sonra kavrulduğu geleneksel bir yemektir. İki ayrı coğrafi işaret taşır: Konya bütümet (2021) ve Çankırı bütün et (2023).
Konya yorumunda koyunun kol, but ya da kaburga bölümü kullanılır ve yöntem sadedir — önce haşlanır, sonra kızartılır. Çankırı yorumunda ise haşlanmış et; kuru soğan, kimyon, pul biber, salça ve tuzdan yapılan bir macunla ovulup tereyağında kavrulur ve suyla pişirilir.
İki aşamalı pişirme bu yemeğin mantığıdır: uzun haşlama koyun etinin sert bağ dokusunu jelatine çevirip yumuşatır, ardından gelen kavurma ise dışta kızarmış bir kabuk ve yoğun tat oluşturur. Etin kavurmadan önce kurulanması şarttır — ıslak et tavada kavrulmaz, haşlanmaya devam eder. Geleneksel sunum pirinç pilavı iledir.
WEB_TD_KAYNAK: elyazimi