Çirek peyniri
Yüksekova'ya özgü, koyun sütünden üretilen coğrafi işaretli geleneksel peynir.
| Süre | 5 saat |
|---|---|
| Hazırlık | 1 saat |
| Pişirme | 4 saat |
| WEB_TD_PORSIYON | yaklaşık 1 kg peynir |
| WEB_TD_MUTFAK | Türk |
| WEB_TD_KALORI | 300 kalori |
WEB_TD_MALZEME
- 10 litre taze koyun sütü
- 1 çay kaşığı sıvı peynir mayası
- 1 su bardağı ılık su (maya için)
- Salamura için: 1 litre su
- Salamura için: 150 g kaya tuzu
Yapılışı
- Koyun sütünü süzerek tencereye alın, 32-34 dereceye ısıtın.
- Mayayı ılık suda çözüp süte ekleyin, 1 dakika karıştırın.
- Kabın üzerini örtüp 60-90 dakika, süt pıhtılaşana kadar hiç oynatmadan bekletin.
- Pıhtıyı bıçakla kareler halinde kesin, 20 dakika dinlendirin.
- Temiz tülbentten süzerek peynir altı suyunu ayırın.
- Telemeyi tülbent içinde bağlayıp üzerine ağırlık koyun, 3-4 saat preslenmeye bırakın.
- Preslenen telemeyi kalıptan çıkarıp parmak kalınlığında dilimleyin.
- Kaya tuzunu suda eritip salamura hazırlayın.
- Peynir dilimlerini cam kavanoza veya kaba yerleştirip salamurayı üzerine dökün; peynirler tamamen batmalı.
- Ağzını kapatıp serin bir yerde en az 3 ay olgunlaştırın.
- Olgunlaşan peynir kesildiğinde sıkı yapılı ve keskin aromalıdır.
Çirek peyniri, Hakkâri'nin Yüksekova ilçesine özgü, koyun sütünden üretilen geleneksel bir peynirdir. Yüksekova Çirek Peyniri, 18 Nisan 2022'de Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenerek coğrafi işaret almıştır.
Koyun sütü, inek sütüne göre çok daha yüksek yağ ve protein içerir. Bu, hem verimi artırır (aynı miktar sütten daha çok peynir çıkar) hem de peynire yoğun, karakteristik bir aroma verir. Yörenin yayla otlarıyla beslenen koyunların sütü bu tada doğrudan yansır.
Peynirin kalitesini belirleyen aşama presleme ve olgunlaşmadır. Yeterince preslenmeyen telemede kalan peynir altı suyu, olgunlaşma sırasında istenmeyen küflenmelere yol açar. Salamurada geçen üç aylık süre ise peynirin aromasının gelişmesi için gereken asgari süredir.
WEB_TD_KAYNAK: elyazimi