Fuka
Arpa ya da buğdayın suda mayalandırılmasıyla elde edilen, hafif ekşi ve köpüklü tarihî içecek.
| Süre | 3 gün |
|---|---|
| Hazırlık | 1 saat |
| Pişirme | 30 dakika |
| WEB_TD_PORSIYON | 2 litre |
| WEB_TD_MUTFAK | Osmanlı |
| WEB_TD_KALORI | 70 kalori |
WEB_TD_MALZEME
- 2 su bardağı arpa (veya buğday) unu
- 2,5 litre su
- Yarım su bardağı ekşi maya (veya önceki fukadan bir miktar)
- 2-3 yemek kaşığı şeker veya bal
- Bir tutam tuz
Yapılışı
- Arpa ununu geniş bir tencereye alın.
- Üzerine suyu azar azar ekleyip topaksız hâle getirin.
- Tencereyi ocağa alıp kaynatın.
- Sürekli karıştırın; un dibe tutmamalı.
- Karışım koyulaşıp bulamaç kıvamı alınca ocaktan alın.
- Bulamacı ılıyana kadar bekletin.
- Sıcak karışıma maya katılmaz; maya ölür ve fermantasyon başlamaz.
- Ilıyan bulamaca ekşi mayayı ekleyip karıştırın.
- Şekeri veya balı ilave edin; maya bununla beslenir.
- Kabın üzerini tülbentle örtün, hava alsın.
- Ilık bir yerde 1-3 gün mayalanmaya bırakın.
- Günde bir kez karıştırın; yüzeyde köpük oluşmalı.
- Hafif ekşimsi bir koku aldığında fermantasyon tamamdır.
- Fazla bekletirseniz ekşiyip içilmez hâle gelir.
- Karışımı ince tülbentten süzün.
- Buzdolabında soğutup servis edin; birkaç gün içinde tüketilmeli.
Fuka (fukâ), bir çeşit mayalı içecektir. Eski Oğuz Türkçesiyle yazılmış Tabiatnâme'de yer alır. Tarihî kaynaklarda arpa suyu olarak da anılır.
Ortaçağ İslam dünyasının yaygın içeceklerindendi: tahıl suda mayalandırılır, hafif ekşi ve köpüklü bir içecek elde edilirdi. Sıcak iklimde serinletici ve besleyici olması yaygınlaşmasının sebebiydi.
En yakın akrabası bozadır — o da arpa, çavdar, buğday ya da mısırın mayalandırılmasıyla yapılır. Fermantasyonda açığa çıkan karbondioksit her ikisine de o kendine has ekşi tadı ve köpüğü verir.
⚠ Kaynakta içeceğin niteliği kayıtlıdır; ölçüler ve süreler geleneksel tahıl fermantasyonu tekniğine dayanarak verilmiştir. Fermantasyon süresi ortam sıcaklığına göre değişir, koku ve köpükle takip edilmelidir.
WEB_TD_KAYNAK: elyazimi