Yayık ayranı

İçecekler

Ekşimiş yoğurdun yayıkta çalkalanıp tereyağı ayrıldıktan sonra kalan yayıkaltının tuzlanmasıyla elde edilen geleneksel ayran.

WEB_TD_MALZEME

• 2 litre ev yoğurdu (en az 12 saat fermente)
• 1 litre soğuk su
• 2 çay kaşığı tuz (tercihen kaya tuzu)
• Servis için buz
• İsteğe bağlı: birkaç dal taze nane veya kekik

Yapılışı

1. Yoğurdu geniş bir yayığa ya da derin bir kaba aktarın.
2. Yoğurdun uzun fermente olması gerekir; ekşimsi bir tadı olmalı.
3. Taze yoğurttan tereyağı ayrılmaz, bu yüzden bekletilmiş yoğurt kullanılır.
4. Soğuk suyu yavaşça ekleyip iyice karıştırın.
5. Karışım homojen bir kıvama gelmeli.
6. Suyun soğuk olması önemlidir; ılık suda yağ birleşmez.
7. Yayığın ya da kabın ağzını sıkıca kapatın.
8. Yayığı omuz hizasında tutarak kuvvetlice çalkalayın.
9. Çalkalandıkça yoğurdun içindeki yağ parçacıkları birleşmeye başlar.
10. 30-40 dakika süren bu işlem sonunda yüzeyde tereyağı tabakası oluşur.
11. Tereyağını kaşıkla toplayıp ayrı bir kaba alın.
12. Geriye kalan açık renkli sıvıya yayıkaltı denir; ayranın kendisi budur.
13. Yayıkaltına tuzu ekleyip iyice karıştırın.
14. Cam şişeye aktarıp buzdolabında en az 1 saat dinlendirin.
15. Buz ekleyerek soğuk servis edin.
16. İsterseniz taze nane veya kekik dalıyla sunun.

Yayık ayranı, sıradan ayrandan temelden farklıdır: yoğurt suyla sulandırılıp karıştırılmaz, yayıkta çalkalanır ve içindeki tereyağı ayrılır.

Geriye kalan sıvıya yayıkaltı denir. Yağı alındığı için hafiftir, fermantasyon sayesinde hafif ekşidir ve sindirimi kolaydır. Köyde bir işlemle iki ürün elde edilir: tereyağı ve ayran.

İki şart vardır — yoğurdun yeterince ekşimiş olması ve suyun soğuk olması. Taze yoğurttan ya da ılık suyla yağ birleşmez, çalkalama boşa gider.

WEB_TD_KAYNAK: elyazimi